Evli Erkekler İçin Önemli Konular
Nafaka:
Evli erkek, imkanları
nisbetinde eşinin ve çocuklarının maddi ihtiyaçlarını karşılamakla,
helal
nafaka sağlamakla mükelleftir. Nafaka, yeme-içme, mesken, giyim gibi
zaruri
ihtiyaçlardır.
İyi geçinme: Erkek, hanımına
karşı güler yüzlü, tatlı sözlü, iyi huylu olmalıdır. Kadını incitecek
yersiz
davranışlardan, kaba tavırlardan sakınmalıdır.
Sevgi ve bağlılık: Erkek,
eşine karşı olan sevgisinde cömert olmalıdır. Ona karşı öyle samimi
olmalı
ki, kadın herkesten daha çok sevildiğini hissetsin. Ancak bu, her
isteğini
yerine getirmek anlamında değildir. Bazı istekler elbette
gerçekleşmeyebilir.
Sohbet: Şartlar elverdikçe
hanımıyla sohbet ve şakalar yapıp neşeli vakitler geçirmeyi sağlamak
evliliğin
tabii ihtiyaçlarındandır.
Nezaket: Kadın, eşi tarafından
beğenilmeyi ister. Şaka dahi olsa kadın kötülenmemeli. Lüzumu yokken
tenkit
edilmemeli. Kadına değer verilmeli. Sık sık yaptıklarını takdir etmeli.
Sabır: Erkek, eşinin bazı
hatalı sözleri ve davranışlarına karşı hemen öfkelenmemeli. Sinirlenip
bağırmamalı. Kadın sinirlenmişse de, erkek sükûnetini korumalı.
Tedbir: Erkek, ailede kavga
çıkarmaktan ve kadını dövmekten sakınmalı. Evlilik hayatının selameti
için
herkes çeşitli tedbirler alır. Fakat, basit kusurlar için kadını
azarlamak
yersizdir.
Hoşgörü: Eşinin bazı kusurlarını
görmezden gelmeli. Olağan bir kusurdan dolayı da bir-iki günden fazla
dargın
durmamalı. Erkek, bazen de kusuru kendinde aramalı.
Yardım: Dışarıya dönük işler
erkek tarafından görülmeli. Ev işlerinde de kadına yardımcı olmalı.
Evdeki
düzen ve temizliğe dikkat etmeli.
Eve bağlılık: Kadının hoşlandığı
erkek, evine bağlı olan erkektir. Erkek, geceleri ihtiyaçtan fazla
dışarıda
kalmayıp evine dönmeli. İnsan aradığı saadeti, ancak evinde bulabilir.
Evli Kadınlar İçin Önemli Konular
Güleryüz:
Kadın, erkeğine
karşı güler yüzlü, tatlı sözlü olmaya çalışmalı. Kocasının iyiliklerine
karşı teşekkür etmek de, güzel bir nezaket halidir.İtaat: Kadın, eşinin
meşru isteklerine itaat etmeli, sözlerini dinlemeli. Ancak haram
işlemeye
ve farzın terkine yönelik yersiz bir istek karşısında kimseye itaat
gerekmez.
Ev idaresi: Ev idaresinde
kadın lüks ve israftan kaçınmalı. Evdeki eşyaları temiz ve idareli
kullanmalı.
Ev masraflarında kadının savurganlığı iyi değildir. Tutumlu olması
gerekir.
Buna dikkat etmeyen aileler sıkıntıya düşerler.
İzin almak: Eşinden izinsiz
ve lüzumsuz dışarılarda gezmekten kaçınmalıdır. Ancak ana-baba ve yakın
akrabalar, lüzum ve ihtiyaç halinde izinsiz de olsa ziyaret edilebilir.
Süslenme: Kadın, evindeki
süs ve giyimiyle erkeğine cazip görünebilmeli. Bu süslenme faydalı ve
lüzumludur.
Fakat kadın, sadece eşi için süslenmeli, dışarıya karşı değil!
Tenkitten çekinmek: Kadın,
erkeğine karşı olur olmaz şeyler için tenkitte bulunmaktan ve ona emir
verir gibi tavır almaktan sakınmalı. Hiç bir erkek, eşinin ona emir
vermesinden
hoşlanmaz.
Dedikodu: Bağırıp çağırmaktan,
gevezelik etmekten, başkalarının dedikodusunu yapmaktan kadınlar
titizlikle
sakınmalı. Huzursuzlukların baş sebebi dildir, bunu unutmamalı.
Alaydan sakınmak: Kadın,
şaka dahi olsa eşi ile alay etmemeli. Ona hakarette bulunmamalı. Hele
bunu
başkalarının yanında asla yapmamalı. Ayrıca ikide bir kendini ve
sülalesini
övmekten sakınmalı.
Şikayetçi olmamak: Erkek
eve döndüğü zaman kadın, bir takım sıkıntı ve şikayetleri öne sürerek
huzur
bozmaktan sakınmalı. Ailedeki kaynana kayınbaba ile de iyi geçinmelidir.
Engel çıkarmamak: Kadın,
eşinin ilmi ve fikri çalışmalarına engel olmaktan sakınmalı. İlim ve
fikir
mesleğinde hizmet görenler, bunları evlilik hayatına feda edemezler.
Ailede Çocuk Terbiyesi
Yemek
adabı: Çocuklar yemekten
önce ve sonra ellerini yıkamalıdır. Tabii bu büyükler için de geçerli.
Yeme-içmeye 'Bismillâh' ile başlayıp, sonunda 'Elhamdülillâh' deme
alışkanlığı
kazanmalı. Sağ elle yemeli. Büyüklerden önce yemeye başlanmamalıdır.
Konuşma adabı: Çocukları
kaba sözlerden, ayıp laflar etmekten ve yalan söylemekten menetmeli.
Onlara
güzel sözleri, doğru, nazik ve edepli konuşma tarzını benimsetmeli.
Hürmet: Çocuklar büyüklere
saygılı olmalı. Onlar gelince ayağa kalkmalı. Gerektiğinde onlara yer
vermeli.
Onların yanında söz hakkı verilmeden gevezeliğe kalkışmamalı.
Dinî bilgi: Çocuğa anlayacağı
seviyede iman ve İslâm esasları telkin edilmeli. Dinî duyguları
geliştirilip
kuvvetlendirilmeli. Dinî telkin ve tebliğin en uygun dönemi 7-15
yaşları
arasıdır.
Helâl lokma: Ana-baba, evladına
haram lokma yedirmekten sakınmalı. İhtiyaçlarını azından da olsa
helâlinden
temin etmeli, fazla mal için asla helâl olmayana uzanmamalı.
Oyun: Çocuklar için oyun
ve eğlence vaz geçilmez ihtiyaçtır. Bu unutulmamalı. Onlar toplu halde
oynarken zaruret olmadıkça oyunlarını bozmamalı.
Arkadaşlık: Her zaman için
çocukların arkadaşlarına dikkat etmeli. Onları ahlâksız ve edepsiz
kimselerle
arkadaşlık etmekten korumalı, iyi çocuklarla arkadaşlığı sağlanmalı.
Adalet: Ana-baba, çocuklara
dönük davranış ve hediyelerde eşitliği gözetip adaletli davranmalı.
Fakat
onlardan biri haksızlık yapınca, bunu da dikkate almalı.
Örnek tavır: Çocuğun yapmaması
istenen fena hallerden ana-baba da uzak kalmalı. Yapılması istenen
şeylerin
büyükleri tarafından yapıldığını çocuklar da görmeli.
Mükâfat: Çocukta iyi davranışlar
görülünce onu mükâfatlandırmalı, teşvik etmeli. Kötü halleri ise uygun
lisanla ikaz edilerek yasaklanmalı.
ANA-BABA HAKLARI
Saygı:
Çocuklar her zaman
ana-babaya hürmet etmeli. Yanlarında saygısızlık etmemeli, onlara karşı
asla bıkkınlık gösterip yüz ekşitmemeli.
İtaat: Evladın ana-babanın
meşru tekliflerine itaati vaciptir. Yapılması haram olan şey veya farz
olanın terki teklif edilirse, o isteğe uyulmaz.
Hizmet: Ana-babanın hizmetlerini
seve seve yapmalı. Onların teklifini beklemeden yardımlarına koşmalı.
Hizmette
annenin hakkı önce gelir. Hürmette ise baba hakkı öndedir.
Güzel söz: Ana-babaya güzel
sözle, yumuşak ifadelerle hitap etmeli. Kesinlikle azarlama tarzında
sert
ve kalp kırıcı sözler söylememeli. Onları isimleriyle çağırmamalı.
İsyan etmemek: Ana-babaya
karşı gelmekten, gönüllerini kıracak davranışlardan sakınmalı.
Ana-babaya
isyan, hakaret, eza ve cefa haramdır. Ana-baba da hatalı
davranışlarıyla,
evladını isyan ve itaatsizliğe sürüklememeli.
Amirlik etmemek: Ana-babasında
bir kötülük ve yanlışlığa şahit olan evlat, güzel ikazla ondan
vazgeçirmeye
çalışmalı. Emir verircesine yüksek sesle azarlamaktan sakınmalı.
Sabır: Ana-babaya itaat yolunda
karşılaşılan güçlüklere tahammül gerekir. Onlar bize eziyet ve kötülük
etseler dahi, biz onlara çeşitli yollarla iyilik etmeliyiz. Şüphesiz ki
böyle külfetlerin zamanla büyük nimetleri görülecektir.
Dua almak: Çocuklar, ana-babasının
hayır duasını almalı, beddualarından korunmalı. Ana-babanın duası
makbuldür.
Ancak ana-baba da çocuklarına bedduadan sakınmalı.
Gönül almak: Bir işe teşebbüs
edilirken ana-babanın da gönlünü almalı ve rızasını kollamalı. Evlenme
teşebbüsünde bulunan gençler, ana-babanın rızasını dikkate almaya
çalışmalı.
Bağış: Vefat eden ana-baba
namına hayır-hasenatta bulunup, sevabını onların ruhuna bağışlamalı.
Zaman
zaman kabirlerini ziyarete gitmeli. Kur'an okuyup hayır duaları etmeli.