Bütün ibadetlerin bir genel faydası, bir de her birine mahsus özel faydaları vardır. Orucun genellikle ibadetlerde bulunan faydası, oruç sayesinde insanın yaratılış amacını gerçekleştirmesi, Allah rızasını elde etmesi, âhiret sermayesi demek olan sevap kazanması, onu Allah'a yakınlık vesilesi kılmasıdır.
Oruca mahsus bulunan fayda ve özellikleri de şöylece sıralamak mümkündür:
Oruç bir irade terbiyesidir. İnsan, aklı ve iradesiyle insandır. Ondaki güdüler, heyecanlar, duygular, arzular aklı perdeler veya aklın hükmünün işlemesini engeller. Aklın, dinin, ahlakın doğrularını, güzellerini hayata geçirebilmek için güçlü bir iradeye ihtiyaç vardır. Güçlü irade eğitimle elde edilir, oruç da çok uygun bir "irade terbiyesi aracı"dır.
Oruç kesintisiz bir ibadet olduğu ve beşeri ihtiyaçlar sebebiyle devamlı olarak kendisini hatırlattığı için bir "huzur maallah" vesilesidir. Huzur maallah'tan maksat, kulun kendini Allah ile beraber, O'nun huzurunda, Allah'ı yanında hissetmesi, böyle düşünmesi ve buna göre yaşamasıdır.
Oruç "diğer ibadetlerden farklı olarak" kendini dışa vurmayan bir ibadettir. Söylemedikçe bir kimsenin oruçlu olduğu bilinemez. Bu sebeple de orucun, göstermek ve işittirmek maksadıyla yapılması zordur. Bir ibadetin, başkaları bilsin, görsün, değerlendirsin diye değil de sırf Allah rızası için yapılması "ihlas"tır. Dini hayatın can damarı olan ihlas eğitimi bakımından da oruç müstesna bir ibadettir.
Oruç, Hz. Peygamber'in (s.a.v) yiyip içme konusundaki sünnet ve tavsiyelerine uygun hareket etmek şartıyla insan sağlığına olumlu etki yapar, fazlalıkların erimesini, sindirim organlarının dinlenmesini sağlar.
Dilimizde "Tok, acın halinden ne anlar!" diye bir söz vardır. Her istediğini önünde bulan, alıp yemeye gücü yeten insanlar, bundan mahrum olanların, açlık, yokluk ve yoksulluk içinde yaşayanları halini anlayamazlar. Oruç, toplum içindeki yoksulların, aç ve açıkta olanların haliyle hallenmeyi, onları anlamayı, acımayı ve yardım elini uzatmayı sağlar.